Biyokimya Nedir?

Canlı Yapısındaki Elementler Nelerdir?

Canlı Yapısındaki Elementler Nelerdir?

Kainatın oluşmasında başlangıçta bulunan başlıca elementler hidrojen ve helyumdu.

İlk yıldızlarda, gezegenlerde bulunan daha ağır elementler yoktu. Bu yıldızların olgunlaşması sırasında, H ve He termonükleer reaksiyonlara girerek önce C,N,O gibi daha ağır elementlere dönüşmüş, daha sonra da periyodik cetveldeki diğer elementler meydana gelmiştir. Bu olaylar milyarlarca yıl devam etmiştir.

Olgunlaşan yıldızların kararsız olması sonucu bunlarda patlamalar meydana gelmiş ve ağır olan elementler kozmik çevreye dağılmışlardır. Bu maddelerin yoğunlaşması sonucu ikinci kuşak yıldızlar ve gezegen sistemleri oluşmuştur.

Bugünkü kainat, bu ikinci kuşak yıldızlarca zengindir ve elementsel bileşimi canlı yaşamının oluşmasına uygundur.

  • Canlı yapısına uygun olan elementler C, H, O, N gibi kararlı kovalent bağlar oluşturabilen elementlerdir.
  • Özellikle C kendi arasında ve diğer elementlerle sınırsız sayıda tekli, ikili ve üçlü bağlar oluşturabilmesi bakımından çok önemli bir elementtir ve bütün organik bileşiklerin yapısında bulunur.
  • Bugün bilinen 13 milyon dolayındaki bileşiğin %90’ınını organik bileşikler teşkil eder.
  • Yer kabuğunda bulunan 90 elementden 11 tanesi canlı yapısına önemli miktarlarda girer.Element % Element % Element % Oksijen 65 Kalsiyum 1.5 Klor 0.20 Karbon 18.5 Fosfor 1.0 Sodyum 0.15 Hidrojen 9.5 Potasyum 0.35 Magnezyum 0.05 Azot 3.3 Kükürt 0.25
  • Si, Al ve Fe oksijenle birlikte yer kabuğunun en zengin elementleri olmalarına karşın canlı yapısında çok az bulunurlar.
    • Özellikle Silisyum; periyodik cetvelde karbonun altında yer alır ve tıpkı karbon atomları gibi silisyum atomları da kendi aralarında ve karbonla kovalent bağlar vererek polimerik yapılar oluşturabilir.
    • Bu benzerliğe rağmen silisyumun canlı yapıya girememesi Si-Si bağlarının Si atomlarının yarıçaplarının büyük olması nedeniyle C-C bağı kadar sağlam olmamasından ileri gelir. Si-O bağları ise tersine çok sağlamdır ama biyokimyasal reaksiyonlar için uygun değildir.
  • Si-O bağlarının sağlamlığından dolayı silisyum, yer kabuğunda silikat mineralleri şeklinde bulunur.
    • Canlı yapıda Si-O bağlarının bulunması halinde; bu bağlar metabolik olaylar sırasında kırılıp yeniden oluşamayacağından biyokimyasal reaksiyonları zorlaştırırdı, hatta engellerdir.
  • Oysa C-C, C-N ve C-O bağları kararlı olmakla birlikte, enerjileri Si-O bağ enerjisinden çok küçüktür ve gerektiğinde bu bağlar kolaylıkla açılabilir. Bağ Tipi C-C C=0 C≡C C-H C-O C-N C=N Si-Si Si-O Enerji k.J 347 619 812 414 335 293 879 177 790
  • Bazı elementler de canlı organizmada küçük miktarlarda bulunurlar. Bunların bir kısmı yapıya girer; bir kısmı ise Co(kobalt), Fe, Cu, Mn(Mangan), Zn(Çinko) ve F(Flor) elementleri gibi, koenzim olarak görev yapar.
  • Organizmada eser miktarda bulunan elementler de vardır. Bunlar Al(Aluminyum), B(Bor), Cr(Krom), As(Arsenik), I(İyot), Se(Selenyum), Si(Silisyum), Br(Brom),
    Mo(Molibden) ve V(Vanadyum) dur.

 

Benzer Yazılar

Ehl-i beyt nedir?

HayataRehber

Ses dalgaları Yayılma hızları Ne Kadardır?

HayataRehber

Barometre nedir?

HayataRehber

Yorum Yap

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul Et! Daha Fazlası

×
Göster
x
Göster
×
Göster