Sağlık

Epilepsi Hastalığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Epilepsi Hastalığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Epilepsi nöbeti sırasında yapılması gerekenler ve de yapılmaması gerekenler epilepsi hastası ile yaşayan kişilerin bilmesi gereken en önemli konudur.

Epilepsi, ayaktan tedavi başvuruları içinde baş ağrısından sonra en sık görülen ikinci nörolojik bozukluktur. Dünyada epilepsi prevalansı yaklaşık %1 olarak öngörülmektedir. Bu tahmine göre Türkiye’de 700.000 kişiden fazla epilepsi hastası mevcuttur. Dünyada yaklaşık 65 milyon kişide epilepsi olduğu tahmin edilmektedir. Bu hastaların %80’nin gelişmekte olan ülkelerde yaşadığı ve her yıl bu sayıya 40-70/100.000 yeni olgu ilave olduğu tahmin edilmektedir. Gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde kafa travması (trafik kazaları, toplumsal olaylar sırasında), santral sinir sistemi enfeksiyonları (sıtma, HIV vb), doğum sırası ve sonrası komplikasyonların sıklığına bağlı olarak görülme oranı yükselmektedir. Epilepsi beyindeki ana hücre olan nöronların aşırı, anormal faaliyeti sonucu ortaya çıkan bir bozukluktur. Kronik bir hastalıktır. Ancak kendiliğinden yatışabilir, yani remisyona girebilir. Nöronların aşırı faaliyeti öngörülemez zamanlarda ortaya çıkan epilepsi nöbetlerine neden olmaktadır.  Epilepsi nöbetleri çok değişik görünümlerde ortaya çıkabilir. Çoğunlukla saniyelerden birkaç dakikaya kadar süren bir zamanı kapsar. Sıklıkla, ama her zaman değil, hastanın bilinci yerinde değildir. Bazen sadece kısa süreli bir cevapsızlık, dalma hali olur. Bazı nöbetlerde dalma ve cevapsızlığa kol ya da bacaklarda kasılma/atma/ hareketlilik şeklinde değişik 

motor belirtiler eşlik edebilir. Hasta daha şiddetli bir nöbette aniden yere düşebilir. Bu durum kazalara ve yaralanmalara neden olabilir. Ağır ya da büyük nöbet diye tarif edilen nöbetlerde ise hasta yere düşmüş ve yoğun, şiddetli kasılmalar yaşamaktadır. Dilini ısırabilir. İdrar kaçırma olabilir. Nöbet sırasında renk siyanoze olur yani gri/mor bir renk oluşur. Epilepsi yüksek oranda ilaç ile tedavi edilir, ancak ilaçdışı tedavi yöntemleri ile de tedavi edilen küçük bir hasta grubu vardır.Politerapi, cerrahi uygulamalar, nörostimulasyon ve ketojenik diyetle tedavi ile de tedavi edilen hastalar vardır. Ancak asıl olan ilaç tedavisidir ve ilaçla hastaların önemli bir kısmı nöbetsiz hale gelebilmektedir. Bu kadar yaygın bir hastalık olmasına karşın ne yazık ki toplumda yanlış anlama, yanlış bilgilendirme ve yanlış algılama nedeniyle yüzyıllardır olan damgalanma ile karşılaşmaktadırlar. Toplumda sosyal izolasyon ve dışlanma yaşamaktadırlar. Bu tutum okul, işyeri ve sosyal ortamlarda devam etmektedir. Damgalanma hasta üzerinde manevi baskı yapmakta ve sosyal ortamlarda nöbet geçirme korkusu kişiyi evine hapsetmektedir. Epilepsisi olan hastaların yaşam kalitesini nöbetlerden çok toplumdaki yanlış inanışların ve algılamanın olduğunu hiç unutmamalıyız. Yıllardır bu konuda çok sayıda toplantılar yapılmasına karşın düşüncelerin çok kolay değişmediğini görmekteyiz. Gelişmiş ülkelerde de benzer durumların olması bunun en önemli göstergesidir. Epilepsi nöbeti sırasında yapılması gerekenler ve de yapılmaması gerekenler epilepsi hastası ile yaşayan kişilerin bilmesi gereken en önemli konudur.

ÖZELLİKLE ŞİDDETLİ BİR NÖBET SIRASINDA NELER YAPILACAĞINI ŞÖYLE ÖZETLEYEBİLİRİZ;

Hasta yere düşmüştür. Bu esnada sert bir yere çarpmış ve halen çırpınmalar nedeniyle çarpmaya devam ediyor olabilir. Mümkünse, çevredeki tehlikeli eşyaları hastadan uzaklaştırmalıyız. Mümkün olduğunca hastayı çekiştirmeden bunu yapmalıyız. Ancak eğer eşyalar taşıyamayacağımız kadar ağırsa, sabitse hastayı fazla sarsmadan eşyalardan uzaklaştırmalıyız. Başının altına yumuşak bir şey koyabiliriz. Çenesini zorla ya da çatal-kaşık vb. eşyalarla açmaya çalışmak faydasız ve hatta zararlı olabilir.
Kollarında ve bacaklarındaki kasılmaları durdurmaya çalışmamalıyız. Hastanın elinde eşya varsa alınabilir. Gözlüğü varsa çıkarılabilir. Nöbetin bitimine doğru hastayı yana yatırmak uygundur. Ağız içindeki kan, tükürük vb. temizlenmelidir. Nöbet sonrası hasta huzursuz olabilir. Bilinci tam yerine gelmemiştir ve etrafta anlamsız bir şekilde dolaşabilir. Bu esnada riskli davranışları olabilir. Mümkün mertebe bu dönemde hastaya ellemeyin. Fazla müdahale hastanın sinirlenmesine neden olabilmektedir. Eğer hasta pencereye vb. yönleniyorsa, hastayı çekiştirerek durdurmaktansa, mesela pencerenin önünde engel oluşturmakdaha az risklidir. Hasta bilinçsizdir ve hedefe yönelik bir tutumu uzun süre devam ettiremez. Bu dönem en fazla 10-15 dakika sürecektir. Hasta sıklıkla sonrasında uyuyacaktır. Soğan koklatmak zararsız ancak faydası gösterilmemiş bir uygulamadır. Hasta tam kendine gelmeden yanından ayrılmayın.
Bir takım koşullarda acil servisi aramak gerekir.

112 ACİL SERVİSİ ARAMA GEREKÇELERİ

İlk kez nöbet olmuşsa, Bilinen epilepsi hastasında, beklenmedik bir şekilde nöbet tekrarı olmuşsa, Nöbet uzun sürmüş ya da bitmiyorsa, Her zaman yaşanan kısa süreli bir nöbet ancak hasta nöbet sırasında düşme vb. sebeple yaralanmışsa, Hastayı tanımıyorsunuz (mesela eczaneye geldiği sırada nöbet geçirmişse) Epilepsi hastasının ve yakınlarının dikkat edecekleri en önemli şey, düzenli ilaç kullanmaktır. Her ilacın alınması gereken bir sıklığı vardır (mesela, 8 saatte bir, 12 saatte bir). Hastanın bu düzene özen göstermesi önemlidir. Uykusuzluk, açlıktan kaçınılmalıdır. Sağlıklı beslenme dışında özel bir beslenme önerisi yoktur. Ancak alkol kullanımı tavsiye edilmez. Doktora danışmadan değişik gerekçelerle farklı ilaçlar kullanılmamalıdır. Epilepsili hasta televizyon seyredebilir, cep telefonu kullanabilir ve bilgisayar kullanabilir. Ancak, ışığa duyarlı epilepsisi olan hastaların yanıp sönen ışıklardan kaçınmaları gerekir (bazı bilgisayar oyunları, eski tip tüplü televizyonları açıp-kaparken ve yakınında dururken ve yakın mesafeden seyrederken risk olabilir). Epilepsili hasta tehlikeli olmayan sporları yapabilir. Sonuç olarak pek çok epilepsi hastası bazı önlemleri alarak kaliteli bir hayat yaşayabilir. Epilepsi ile ilişkili ülkemizde iki önemli dernek mevcuttur. Hekimlere yönelik Türk Epilepsi ile Savaş Derneği ve epilepsi hasta ve yakınlarına yönelik olarak Epilepsi hasta ve yakınları derneği işbirliği içinde çalışmaktadır.

Benzer Yazılar

Acıbakla Otu Nedir? Faydaları Nelerdir?

HayataRehber

BOYUN AĞRILARI İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

HayataRehber

Bebeğinizle Birlikte Uyumanın Faydaları ve Sakıncaları Nelerdir?

HayataRehber

Bir Yorum Yazın

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul Et! Daha Fazlası