Gelişim

Fiziksel Gelişim Nedir?

FİZİKSEL GELİŞİM

Arnold Gesell’in teorisi, insan davranışının fiziksel ve motor unsurları üzerinde durur.

Çeşitli hareket becerilerinin kazanılma yaş dönemlerini tanımlamış ve bunların sosyal ve duygusal gelişimin bir göstergesi olarak belirlemiş.

Tam olarak kabul edilmemekle birlikte, ilham olmuştur.

Çocuktaki gelişim, olgunlaşma ile birlikte bir sıraya göre oluşur.

Bireylerin fiziksel yapısındaki değişimler. Motor (hareketle ilgili) becerilerinin ilerlemesini ifade eder.

Doğum Öncesi : Fiziksel Gelişimin en hızlı olduğu dönemdir.

  • Zigot (0-2 hafta):
  • Embriyo (2-8 hafta)
  • Fetüs (9-40 hafta)

Zigot (0-2 hafta):

Döllenme follop borusunda yumurtanın spermle birleşmesiyle oluşur. Döllenen yumurta (zigot) ilk vücut hücresidir.

Döllenmeyle zigot hücresi follop borusundan rahme doğru ilerler. İlerlerken hızlı bir hücre bölünmesi yapar.Bu hücreye blastosist denir.

Sonunda rahme ulaşan blastosist hücresi kendini rahim duvarına aşılar(13 gün sürer)

Embriyo (2-8 hafta)

Bu evrede çocuğun temel yapıları oluşur ve tüm belli başlı iç ve dış organlar gelişmeye başlar.

Embriyo dönemi, doğmamış bebeğin organlarının biçimlenmesi nedeniyle kritik bir dönemdir ve embriyonun olumsuz çevresel koşullar ile karşılaşması,doğmamış bebek için tehlike oluşturur.
Bu evrenin ilk günlerinde plasenta, göbek kordonu ve amniyotik sıvı olgunlaşır ve işlevini yerine getirmeye başlar.

3 doku tabakası ortaya çıkar

  • Ektoderm (dış tabaka),
  • Mezoderm (orta tabaka) ve
  • Endoderm (iç tabaka) olarak adlandırılır.
  • Ektoderm;saç, tırnaklar, deri (cilt), duyu organları, sinir sistemi gibi yapıların gelişimini biçimlendirir.

Fetüs (9-38)

Doğum öncesi dönemin en son ve en uzun evresidir. Fetüs evresi süresince embriyo evresinde oluşan bedensel sistemler ve organlar gittikçe büyür ve gelişirler. Fetüsün hareketliliği de artar.

3. ayda fetüsün, burun ve kulakları belirmiş, el ve ayak parmakları ile tırnakları şekillenmeye başlamıştır. Kaslar gelişmeye başlar. Dış üreme organları şekillenir ve böylece fetüsün cinsiyeti anlaşılabilir.

4. ayda fetüsün büyümesinde dikkate değer artışlar oluşur. Anne fetüsün hareketlerini hissetmeye başlar.

5.ay gebeliğin ortasıdır. Baş ve vücut arasındaki oran hızla değişmeye başlamıştır. Cilt yumuşaktır ve bütün vücudu yumuşak tüyler kaplamaya başlar ve saçlar uzamaya başlar.

6. ayda yağ depolanması başlamıştır. Kaş ve kirpikler neredeyse tamamlanmıştır. Bu ayda fetüsün tutma,kavrama refleksi oldukça gelişir

7. ay ile birlikte fetüs, bağımsız yaşama yeteneğine sahiptir ve doğarsa hayatta kalması büyük ölçüde olasıdır.

8. ve 9. aylarda fetüs ilk aylara göre daha fazla kilo alır. Bu aylarda fetüs ışığa, tepki verir, kafasını kaldırabilir.Normal koşullarda dokuzuncu ayın sonunda, bebeğin rahim içindeki gelişimi tamamlanmıştır ve dış dünyada yaşamaya hazırdır

Bebeklik Dönemi

0-2 yaşlar doğum öncesi dönemden sonra fiziksel gelişimin en hızlı olduğu yaşlardır.

Boy

Yeni doğmuş normal bir bebeğin boyu 48–52 cm dir. Fakat cinsiyete göre farklılık gösterebilir. Erkek bebekler genellikle 50–52 cm doğarken, kız çocuklar 48–50 cm doğmaktadır.

Bir yaşın sonunda bebeğin boyu doğumdaki boyunun yaklaşık yarısı, iki yaşında ise % 75’i kadar uzamış olur.

50cm doğan bir bebek bir yılın sonunda yaklaşık 75 cm, 2.yılın sonunda yaklaşık 87.5 cm civarındadır.

Kilo

Normal bir bebeğin kilosu 2500–3500 gr civarındadır. Yeni doğan kız ve erkek bebeklerin ağırlıkları karşılaştırıldığında ise bireysel farklılıklar olmakla birlikte erkeklerin ağırlığı biraz daha fazla olabilmektedir.

Doğumdan sonraki ilk iki yıl kilo artışı oldukça hızlıdır. Bebek altı aylıkken doğumdaki kilosunun yaklaşık iki katına, bir yaşında ise üç katına ulaşır.

3 kilo doğan bir bebeğin kilosu 6 aylıkken yaklaşık 6 kilo 1 yaşında ise 9 kilo civarındadır.

Baş-Beden Oranı

Bebeğin başı doğuşta diğer organlarına göre daha büyüktür. Doğumda 34-35 cm civarındadır. Başın uzunluğu vücudun toplam uzunluğunun yaklaşık ¼’ü kadardır. Bu oran yetişkinlikte 1/8’dir.

Baş çevresi birinci yılın sonunda 1,2 cm., ikinci yılın sonunda ise 2-3 cm artar.

Yeni doğan bebeklerde baş kemikleri arasında boşluklar vardır. Bu boşluklara bıngıldak adı verilir. Doğumda 6 tane olan bu boşluklar yumuşak bir yapıdadır. Bunlardan en büyük ve en önemli olanı başın tepe kısmındadır.

Yanda ve arkada olan bıngıldaklar doğumdan kısa bir süre sonra kapanırken en tepedeki büyük bıngıldak genellikle 12–15 aylarda kapanır.

Bıngıldaklar doğumda bebeğin başının kanaldan geçişini kolaylaştırır ve beyin gelişimine olanak tanır.

Tepedeki bıngıldağın zamanından önce ya da sonra kapanması tehlikelidir. Erken ve geç kapanması beyin gelişiminde problem olduğunun göstergesidir. Kemik hastalığı olanlarda ise geç kapanır.

Kemikler ve Dişler

Kemiklerdeki en hızlı gelişme, yaşamın ilk iki yılında gerçekleşir. Kızlar iskelet sistemi bakımından erkeklerden bazı farklılıklar gösterir. Çocuklukta kızlar erkeklerden bir ileridedir. Örneğin, 2 yaşındaki bir kız çocuğunun iskelet gelişimi 3 yaşındaki bir erkek çocuğunun iskelet gelişimine eşittir.

Bebeğin süt dişleri doğum sonrası 5-8. aylarda çıkmaya başlar ve iki buçuk yaşlarına doğru tamamlanır. Genelde ilk olarak alt orta kesici dişler çıkar. Daha sonra üst orta kesiciler çıkar. 20 tane olan süt dişleri 6-7 yaşlarında düşmeye başlar ve yerini kalıcı dişlere bırakır.

Yeni doğmuş bir bebek görebilir, işitebilir, koku alabilir, tat alabilir; basıncı, konumdaki değişimi ve sıcaklığı fark edebilir. Duyular doğumda –olgunlaşmamış biçimde olsa da- işlev gördükleri için, doğumdan önce derece derece gelişmeye başlamaktadır.

İşitme Duyusu

İşitme duyusu, yeni doğan bebeklerde önemli ölçüde gelişmiştir. Görsel uyarıcıların aksine, ses rahimde dahi algılanabilir.

Yapılan araştırmalar, 7 aylık ceninlerin yüksek ses karşısında kalp ritminde değişiklik meydana geldiğini kanıtlamıştır. Bebekler, yüksek frekanslara, düşük frekanslardan daha fazla hassasiyet gösterirler.

Görme Duyusu

Bebeklerde, rahimdeki ışık eksikliği nedeniyle, doğum öncesinde görme duyusu yeterince gelişmemiştir. Yeni doğan bebekler ışığı algılayabilirler ve gözbebeği refleksi düzeyinde tepki verirler.

Odaklanma yeni doğan bebeklerde zayıftır. Yapılan araştırmalar, bebeklerin uyarıcı yaklaşık 30 santimetre uzaklıkta iken (emzirme sırasında bebeğin gözleri ve annenin yüzü arasındaki mesafe) odak yakalanabildiklerini göstermektedir.

Refleksler:

Babinski : Bebeğin ayak tabanına sivri olmayan bir cisimle dokunulduğunda ayağını bükmesi ve ayak parmaklarını yelpaze gibi açması

Emme(kökseme): dudağının kenarına yada yanağına dokunulduğunda başını çevirip elinizi yakalayarak emmeye başlaması

Yakalama refleksi: bebeğin avuç içine dokunulduğunda nesneyi sımsıkı kavraması

Tonik boyun refleksi: kafasını döndürdüğü yöndeki kol ve bacak gerginleşirken karşı taraftakiler kıvrılır böylelikle kolayca bedenini diğer yana çevirir.

Moro refleksi: Bebeğin aniden bırakılması durumunda kollarını iki yana açıp germesi ve ağlamasıdır

Kaba ve ince motor gelişim

İlk iki yıl süresince bebeklerin yürüme becerisine ilişkin motor gelişim aşamaları:

İlk hareketler

  • Oturma
  • Emekleme
  • Destekle yürüme
  • Bağımsız yürüme

İlk çocukluk dönemi fiziksel gelişim (2-6 yaş)

Fiziksel gelişim yavaşlamaya başlar.

Kaba motor beceriler ön planda olduğunda hoplamak zıplamak isterler

El göz koordinasyonu yetersizdir. Fakat koordinasyon süreci başlar

Ceketini giyebilir ama düğmesini iliklerken zorlanır.

Kızların ince motor kasların gelişimi erkeklerden daha ileridir.

İkinci Çocukluk (6-11)

Bir önceki döneme göre daha da yavaştır.

Küçük kas becerisi gelişir.

Dönemin sonunda kız çocukları ergenliği daha erken girdikleri için erkek çocuklara göre daha iri bir görünüme sahip olurlar

Ergenlik dönemi

Ergenlik fiziksel gelişimin en hızlı olduğu 3. dönemdir.

Değişim ve büyümenin hızlı olmasıyla ergen sakarlığı oluşur.

İlk kez cinsiyet hormonları salgılanır

Birincil ve ikincil cinsiyet özellikleri kazanılır

Birincil cinsiyet özellikleri üreme yeteneğini kazanmaktır.

İkincil cinsiyet özellikleri dış görünüme dair oluşan değişikliklerdir.( sesin kalınlaşması, tüylenmenin oluşması)

Ergenliğe geç girmek erkek çocuklarda olumsuz kız çocukları olumlu etkiler

Ergenliğe erken girmek kız çocuklarını olumsuz erkekleri olumlu etkiler

Benzer Yazılar

Havighurst’ün Gelişimi

HayataRehber

Özgül Öğrenme Bozukluğunun Tanıma Süreci Nasıldır?

HayataRehber

Gelişimin Temel Kavramları Nelerdir?

HayataRehber

Yorum Yap

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul Et! Daha Fazlası

×
Göster
x
Göster
×
Göster