Canlılar

Metabolizma Nedir?

METABOLİZMA

• Canlıda yaşamın sürdürülmesi sırasında gerçekleşen tüm kimyasal tepkimelere «metabolizma» denir.

• Metabolizma, temel ihtiyaçların karşılanabilmesi için organizmanın yaktığı enerji miktarı olup gün içerisinde tüketilen gıdaların ve yapılan aktivitelerin etkisiyle hızlı veya yavaş çalışabilmektedir.

• Yaşam hücre içinde belli bir işlevi ya da işlevleri yerine getirmeye yönelik olarak planlanmış, programlanmış ve sürekliliği olan biyokimyasal tepkimeler zincirlerinin tamamıdır.

• Bu tepkime zincirlerinde ya yapım(sentez) olayları gerçekleşir ya da yıkım olayları

Anabolizma : Basit yapıdaki moleküllerin, daha karmaşık yapıdaki moleküllerin sentezinde kullanılmasını kapsayan kimyasal reaksiyonlardır. YAPIM (SENTEZ) olayları (Örnek  aminoasitlerden protein , monosakkaridlerden polisakkarid sentezi)

Katabolizma: enerji açısından zengin ve büyük moleküllerin daha küçük moleküllere parçalanması olayı yani Yıkım olayları (Örnek protein yıkımı) Katabolizma aerobik (oksijenli) ya da anaerobik (oksijensiz) olabilmektedir. Yağ yıkımı oksijenli, egzersizde kastaki glukoz yıkılımı oksijensiz katabolizmaya örnektir.

• Organizmada hücre ve dokular içindeki geçen olaylara ara metabolizma’da denir. Moleküllerin beslenme ile alınıp sindirim kanalından emildikten sonra vücutta uğradığı değişiklikler sonucu oluşan ürünler metabolit olarak tanımlanmaktadır.

• Metabolizmanın düzenlenme ve denetlenmesinde görev yapan hormonlar, enzimler ve metabolitler, reaksiyonları/metabolik yolu durduracak/baskılayacak (inhibisyon); başlatacak/uyaracak(aktivasyon/stimülasyon) görevler üstlenmektedir.

• Bazı metabolik reaksiyonlarda enerji oluşurken (ekzergonik reaksiyon) bazı reaksiyonlarda da enerji harcanır (endergonik reaksiyon).

• İş yapımında kullanılan enerji, serbest enerjidir ve biyolojik sistemlerde bu enerji doğrudan ortama salınmaz; bağlı enerji olarak moleküllerin yapısında saklanır ve aktarılır. Vücudun istirahat halinde iken harcadığı enerji, bazal metabolizma hızı’dır.

Etkileyen faktörler vardır, bunlar;

a) Yaş: En hızlı çalıştığı dönem 15-30 yaş ve ergenlik ve hamilelik dönemindedir.

b) Cinsiyet: Kadınların metabolizması erkeklerden daha yavaş çalışmaktadır.

c) Genetik: Ailesinde metabolizma sorunu olan kişilerde metabolizma doğuştan yavaş çalışabilmektedir.

d) Diyet: Sık ve az yemek metabolizmayı hızlandırmaktadır.

e) Hastalıklar: İnsan vücudundaki tiroid bezlerinin hızlı çalışması metabolizmayı hızlandırır, yavaş çalışması yavaşlatmaktadır.

f) Sıcaklık: Kış mevsiminde metabolizma daha yavaş çalışmaktadır

Yorum Yap

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul Et! Daha Fazlası

×
Göster
x
Göster
×
Göster